اخبار مسلمانان

به گزارش فارس، پايگاه هوايي آلمان از سال 2002 در شهر "ترمذ " واقع در مرزهاي جنوبي ازبكستان با افغانستان مستقر است. تاشكند با ورود نظاميان آمريكا و ناتو به افغانستان اعلام كرده بود كه پايگاه‌هاي خود براي مبارزه با طالبان و ساير گروه‌هاي افراط‌گرا در افغانستان را در اختيار آمريكا و ناتو قرار مي‌دهد.
در همين راستا در سال 2001، ازبكستان پايگاه هوايي "خان آباد " واقع در منطقه "قارشي " و در سال 2002 پايگاه هوايي "ترمذ " واقع در جنوب اين كشور را در اختيار نظاميان آلماني قرار داد. اما پس از وقوع شورش عمومي در "انديجان " واقع در شرق ازبكستان و حمايت آمريكا از مخالفان دولت ازبكستان، "اسلام كريم اف " رئيس جمهور اين كشور، نيروهاي آمريكايي را از پايگاه "خان آباد " اخراج كرد كه منجر به كاهش حضور نظامي واشنگتن در منطقه و تقويت جايگاه سياسي و امنيتي روسيه در ازبكستان شد.
ولي آلمان برخلاف اتحاديه اروپا كه تحريم‌هايي را بر ضد دولت كريم‌اف وضع كرده بود، با اتخاذ موضع نسبتاً متعادل‌تري در مقابل تاشكند، با مقامات ازبكستان وارد مذاكرات شد و از سوي ديگر از اتحاديه اروپا خواست كه تحريم‌هاي اعمال شده بر ضد اين كشور را كاهش دهد.
به نظر كارشناسان، حفظ پايگاه آلمان در ترمذ، قبل از هر چيز، وابسته به مناسبات برلن تاشكند، بويژه موضع آلمان در قبال حوادث انديجان بود كه مقامات آلماني با چشم پوشي از مواضع انساندوستانه خود در زمينه لزوم رعايت قوانين مربوط به حقوق بشر، نه تنها در مقابل اين حوادث موضع شديدي اتخاذ نكردند، بلكه به عنوان يك ميانجي تلاش كردند تا مناسبات ميان اتحاديه اروپا و آمريكا با ازبكستان را به حالت عادي بازگردانند و همين امر نيز محقق شد، زيرا حدود 2 سال بعد در اواخر سال 2007، مقامات اروپايي و آمريكايي نيز با چشم پوشي از مواضع به ظاهر انساندوستانه خود در زمينه حمايت از حقوق بشر، بدون آنكه هيچ تغييري در سياست‌هاي دولت ازبكستان در اين زمينه حاصل شده باشد، با مقامات تاشكند وارد مذاكره شدند.
به همين دليل بود كه در 13 آوريل سال جاري ميلادي، دولت‌هاي ازبكستان و آلمان موافقتنامه‌اي را امضا كردند كه به موجب آن برلن اجازه يافت درقبال پرداخت سالانه 15 ميليون 950 هزار يورو به عنوان اجاره پايگاه هوايي "ترمز "، نيروهاي نظامي خود در اين پايگاه واقع را همچنان حفظ كند.
اين تصميم مورد انتقاد برخي از نمايندگان مجلس آلمان قرار گرفت، زيرا به اعتقاد آنان افزايش ميزان هزينه‌ها و اجاره‌ بهاي پايگاه هوايي نظاميان آلماني در ترمذ ازبكستان، موجب افزايش هزينه‌هاي برلن و تقويت رژيم خودكامه كريم‌اف و نقض مهمترين اصول حقوق بشر توسط مقامات تاشكند خواهد شد، زيرا تا پيش از اين آلمان سالانه 11 ميليون يورو بابت اجاره اين پايگاه به تاشكند پرداخت مي‌كرد.
اين در حالي است كه تاشكند رسماً دريافت هيچ مبلغي را به عنوان اجاره از سوي آلمان تاييد نكرده و تنها 2 هفته پيش بود كه با امضاي موافقتنامه جديدي موضوع امضاي توافقنامه اجاره به طور رسمي اعلام شد.
برخي از كارشناسان آلماني خواستار اعلام اسامي نهادهايي شده‌اند كه طي سال‌هاي گذشته، هزينه‌هاي مربوط به پايگاه ترمذ را از دولت دريافت كرده‌اند. بر اساس اطلاع مجلس فدرال آلمان، تنها در ماه ژانويه سال جاري ميلادي، اين كشور مبلغ اجاره سالانه را براي اولين بار به حساب بانكي وزارت دارايي ازبكستان واريز كرده است.
به باور كارشناسان، موافقت آلمان با افزايش هزينه‌ها، حاكي از اهميت اين پايگاه براي آلمان و ناتو است، زيرا بر اساس خبرهاي رسمي منتشر شده، تنها در سال 2010، بيش از 77 هزار نفر از نظاميان ناتو پس از مدتي توقف در اين پايگاه، به افغانستان اعزام شده‌اند.

*نگاه غرب به ازبكستان به عنوان وسيله اي براي ادامه حضور در افغانستان

به اعتقاد "رحمت الله عبدالله‌اف " كارشناس مسائل منطقه و افغانستان، بازديد رئيس جمهور ازبكستان در ماه ژانويه سال جاري از بروكسل و پذيرش وي از سوي مقامات عالي ناتو و اتحاديه اروپا كه موجب ايجاد مباحثي در ميان گروه‌هاي سياسي اروپايي شد، قبل از هر چيز، بيانگر نياز ناتو به استفاده از پايگاه‌ها و مسير ازبكستان براي حضور در افغانستان است.
بنا به گفته اين كارشناس، در حال حاضر حدود 95 درصد محموله‌هاي نيروهاي خارجي مقيم افغانستان كه وارد آسياي مركزي مي‌شوند، از قلمرو ازبكستان به افغانستان منتقل مي‌شود. بويژه در شرايطي كه ناتو و آمريكا در استفاده از مسير پاكستان، براي انتقال محموله به افغانستان با مشكل مواجه شود، استفاده از مسير ازبكستان براي غرب از اهميت بالايي برخوردار است و يكي از دلايل پذيرش افزايش اجاره بهاي پايگاه ترمذ توسط آلمانها نيز نياز شديد آنان و ناتو به اين پايگاه بوده است.
اما از سال 2008 ميلادي و پس رايزني‌هاي گسترده و متعدد مقامات سياسي و نظامي آمريكا با كريم‌اف، تاشكند به واشنگتن نيز اجازه داد تا به طور مشترك و دركنار آلمانها از پايگاه هوايي ترمز استفاده كند، هر چند كه قدرت مانور واشنگتن در اين پايگاه ازبكي به اندازه قدرت مانور انان در پايگاه "ماناس " قرقيزستان نيست.
با اين حال آلمان از جمله كشورهاي اروپايي است كه پيوسته از برقراري روابط نزديك اتحاديه اروپا با ازبكستان و كلاً منطقه آسياي مركزي حمايت كرده است.
در همين راستا در سال 2007 ميلادي طرحي با محوريت برلن به عنوان "استراتژي اتحاديه اروپا براي آسياي مركزي " با هزينه‌اي بالغ بر 750 ميليون يورو تهيه و تدوين شد. ولي اختلاف منافع و گاهي عدم توجه و شناخت لازم از سوي برخي از كشورهاي اين اتحاديه از آسياي مركزي موجب شد تا اين پروژه نتواند به نتايج مورد انتظار طراحان آن دست يابد.