پیش طرح ساماندهی برنامه ها و تعطیلات نوروزی(1)

اس ام اس و پیامک مخصوص نوروز 1390 - www.RadsMs.com

طی 33 سالی که از دوران پیروزی انقلاب اسلامی و استقرار نظام جمهوری اسلامی ایران می گذرد ؛ تا به امروز برنامه ی مدونی در خصوص برگزاری ایام نوروز و تعطیلات آن تهیه و اجراء نشده است و کماکان مردم به عاداتی که بیشتر و بنا به سلایق و عقایدشان شکل گرفته است؛عمل می کنند.

برخی از این عادات ؛ ریشه در آیین و سنت های گذشته دارد و پاره ای هم ناخواسته از دیگر فرهنگ ها گرفته شده و یا خلق الساعه و من درآوردی هستند.

بعضی از آداب و رسوم مانند "چهارشنبه سوری" نیز از مسیر اصلی خود خارج شده و تبدیل به ناهنجاری در جامعه شده است که برای مردم و نظام تاکنون هزینه جانی ، مادی و معنوی بسیاری را بر جای گذاشته است.

تصور بی جایی که از عدد 13 در افکار عمومی مردم شکل گرفته است ؛ یکی از ناهنجاری های دیگر فرهنگی است که تاکنون برای اصلاح آن قدم جدی برداشته نشده و هنوز جرأت خروج از آن بوجود نیامده است.نام گذاری روز طبیعت هم به آن صورت تأثیری در صورت مسئله نگذاشته است.

بخشی از آیین و رسوم نوروزی مانند "انواع مسابقات و سرگرمی های تندرستی" ، "شعر و سرود خوانی بهار" ، "همدردی با مستمندان و نیازمندان مانند تأمین مایحتاج و اطعام "... نیز به جز در محدوده کوچک برخی از اقوام ؛ دوران منسوخ شدن را می گذرانند.

مواردی هم مانند سفر و مسافرت بدون آنکه در آیین گذشته از آن نامی وجود داشته باشد ؛ به صورت یکی از مهمترین برنامه های نوروزی در آمده است که همه ساله حوادث و سوانح ناشی از آن بعضاً با تلخ کامی های مختلفی همراه بوده و علاوه بر معلولیت ها ، خانواده های بسیاری را در بین شادی های فراوان این ایام ؛ داغدار می کند.

از طرفی در ایام پایانی و آغازین سال ؛ بخشی از نظم و انظباط اجتماعی و عمومی نیز خدشه دار می شوند که از جمله می توان به گرانی کالا و خدمات به دنبال هجوم بی موقع مردم برای خرید و سفر ، نیمه تعطیل شدن مراکز آموزشی و تحصیلی ، افزایش حجم بی رویه ترافیک جاده ای بدون توجه به ظرفیت و گنجایش جاده های مواصلاتی ، ناوگان حمل و نقل کشوری ، مشکل اسکان مسافرین و زائرین در راه ها و شهرهای مختلف ... اشاره کرد.

متأسفانه برای برگزاری این ایام ، هیچگونه برنامه ای در سطح ملی تعریف نشده است و دولت به ناچار صرفاً برای کاهش برخی پیامدهای منفی آن مانند حوادث ناگوار ایام چهارشنبه سوری و سفرهای نوروزی ؛ منفعلانه به بسیج نیروهای پلیس و امدادی می پردازد.

شاید به اشتباه برخی از ارگان های رسمی و غیر رسمی نیز مردم را برای برخی از این مسائل مانند افزایش سفر و مسافرت تشویق و تهییج می کنند که این خود سبب شدت برخی از ناهنجاری ها می شود.

در همین راستا نیز جعبه جادویی صدا و سیما هم بدون یک هدف گذاری معین ؛ صرفاً با پخش انواع فیلم ها و برنامه های تلویزیونی ؛ زمینه سرگرمی را برای مردم در خانه ها فراهم می کند.

آژانس ها و تورهای گردشکری هم روزها پیش از فرا رسیدن نوروز ، مردم را برای انجام سفرهای خارجی ؛ تشویق و تحریک می کنند و بماند که علاوه بر خروج میلیون ها دلار سرمایه این ملت ، مسافرین در آن سفرها به چه اندازه ارزش ها و یا ضد ارزش ها را به ارمغان می آورند ؟!!!

جدول وضعیت کنونی تعطیلات رسمی و غیر رسمی روزهای پایانی و آغازین سال

ایام

مناسبت

برنامه ملی

25 اسفند

تعطیلات نوروزی غیر رسمی

فاقد برنامه ملی

26 اسفند

تعطیلات نوروزی غیر رسمی

فاقد برنامه ملی

27 اسفند

تعطیلات نوروزی غیر رسمی

فاقد برنامه ملی

28 اسفند

تعطیلات نوروزی غیر رسمی

فاقد برنامه ملی

29 اسفند

تعطیل رسمی (روز ملی شدن صنعت نفت ایران )

فاقد برنامه ملی

1 فروردین

تعطیل رسمی

فاقد برنامه ملی

2 فروردین

تعطیل رسمی

فاقد برنامه ملی

3 فروردین

تعطیل رسمی

فاقد برنامه ملی

4 فروردین

تعطیل رسمی

فاقد برنامه ملی

5 فروردین

تعطیلات نوروزی غیر رسمی

فاقد برنامه ملی

6 فروردین

تعطیلات نوروزی غیر رسمی

فاقد برنامه ملی

7 فروردین

تعطیلات نوروزی غیر رسمی

فاقد برنامه ملی

8 فروردین

تعطیلات نوروزی غیر رسمی

فاقد برنامه ملی

9 فروردین

تعطیلات نوروزی غیر رسمی

فاقد برنامه ملی

10 فروردین

تعطیلات نوروزی غیر رسمی

فاقد برنامه ملی

11 فروردین

تعطیلات نوروزی غیر رسمی

فاقد برنامه ملی

12 فروردین

تعطیل رسمی (روز جمهوری اسلامی ایران)

فاقد برنامه ملی

13 فروردین

تعطیل رسمی (روز طبیعت)

فاقد برنامه ملی

14 فروردین

تعطیلات نوروزی غیر رسمی

فاقد برنامه ملی

15 فروردین

تعطیلات نوروزی غیر رسمی

فاقد برنامه ملی

 

به سامان رسانی برنامه و ایام تعطیلات ملی نوروز یکی از مهمترین وظایف محوری و اصلی دولت و مجلس است تا با تدوین قوانین ، مقررات و ستادهای اجرایی ؛ وضعیت کنونی حاکم بر ایام نوروز را به فعالیتی پر بازده و ارزشی بر اساس آیین و سنت های صحیح دینی و اعتقادی تبدیل نمایند.

اکنون که برنامه برگزاری جشن جهانی نوروز  طی یکی چند سال گذشته در حوزه سرزمینی نوروزی شکل گرفته است و کشورهای منطقه نیز به ترتیب میزبانی این آیین سنتی ، فرهنگی ، اجتماعی و سیاسی  عهده  دار می شوند ؛ لازم است چند نکته مهم در سامان دهی این ایام و مشترک سازی برنامه های عمومی آن بین آحاد مردم این سرزمین وسیع نوروزی مورد نظر و مداقه کارشناسان ، مسئولین و دست اندرکاران در طرح ها و برنامه ریزی ها قرار گیرد:

1 ـ توجه به ارزش های اسلامی و انسانی در برگزاری جشن ها و مراسم نوروزی

2 ـ مقابله جدی با نفوذ ضد ارزش ها و بعضی عادات و خرافات غیر اسلامی و کرامت انسانی

3 ـ فرهنگ سازی برای بهره برداری صحیح و مشروع از ایام نوروزی

4 ـ فراهم کردن بستر مناسب برای اجرای برنامه های مردمی نوروزی

5 ـ به روز کردن برنامه های فرهنگی و اجتماعی نوروزی در چارچوب شرع و عرف

6 ـ آسیب شناسی برنامه های نوروزی در سطح کشور و منطقه

7 ـ تطبیق و ایجاد تناسب و توازن بین برگزاری آیین های مشترک نوروزی کشورهای منطقه

8 ـ نام گذاری ایام نوروز متناسب با نوع فعالیت و کارکردهای مربوطه و آیینی

9 ـ اصلاح تقویم تعطیلات نوروزی در ایام پایانی و آغازین سال

برگزاری مراسم نوروزی توأم با آغاز فعالیت های کشاورزی ، خانه تکانی و آراستن منازل و محلات و عیدگاه ها ، دعا و نیایش به پیشگاه ذات باری تعالی و درخواست طلب خیر ، یادبود درگذشتگان و زیارت اهل قبور ، مسابقات ورزشی و سرگمی های سنتی ، دید و بازدید ارحام و دوستان ، احترام به بزرگان و سالمندان ، حضور در دامان طبیعت ، سرودن اشعار بهاری کمک به مستمندان و نیازمندان و ... است.

در همین زمینه پیش طرح تعطیلات و نام گذاری ایام نوروز به صورت جدول ذیل ارائه می شود که لازم در خصوص بازه زمانی ، نوع فعالیت ها و کارکردهای آن ؛ صاحب نظران و کارشناسان محترم تعمق دقیقتری را داشته باشند و لیکن می تواند دست مایه اولیه برای طرح سامان دهی این ایام مورد استفاده قرار گیرد.

در این طرح:

1 ـ بازه زمانی ایام تعطیلات رسمی کشور برای روزهای پایانی و آغازین برای مدت هشت روز پیش بینی شده است و بنابر این روزهای 12 و 13 فروردین از فهرست ایام تعطیل حذف شده است.

2 ـ از عناوین و اسامی زبان فارسی و متناسب با کارکرد زمانی برای تعطیلات هشت روزه استفاده شده است.برای هر روز چند پیشنهاد با شروع حرف سین ارائه شده است.البته تقیدی در این زمینه بر روی استفاده از عنوانی با حرف سین وجود ندارد.مهم اسم با مسمی است.

3 ـ کارکردها متناسب با آیین نوروزی گذشته و آنچه در دین اسلام بر آن توجه و تأکید شده است ، باز نویسی شده است.

4 ـ حضور اجتماعی و دسته جمعی مردم در برگزاری مراسم ، از جمله اهداف مورد نظر می باشد.

جدول پیشنهادی تعطیلات رسمی  روزهای پایانی و آغازین سال و کارکردها

ایام

مناسبت

پیشنهاد نام و کارکرد ایام

27 اسفند

تعطیل رسمی

نوروز : ساحت / سرای

(پاکیزه کردن خانه ، مدرسه ، دانشگاه ، محل کار، شهر... )

28 اسفند

تعطیل رسمی

نوروز: سخاوت/ سخی

( اطعام و تأمین مستمندان و محرومین...)

29 اسفند

تعطیل رسمی(روز ملی شدن صنعت نفت ایران

نوروز : سلیم/ سلامت/ سباق/ سبق

( برگزاری مسابقات ورزشی ، بازی ها ، سرگرمی های سنتی...)

30 اسفند

تعطیل رسمی

نوروز : سالف

(زیارت اهل قبور : شهداء ، نیاکان ، گذشتگان ...)

1 فروردین

تعطیل رسمی

نوروز: سپاسه/ ستایش

( دعا و نیایش عمومی در اماکن مقدس ، زیارتگاه ها ، مساجد...)

2 فروردین

تعطیل رسمی

نوروز : سعید/ سعادت/ سلوت

(فراهم کردن شادمانی، صله ارحام ، دید و بازدید ، عیادت: فامیل ، خانواده شهداء ، ایتام ، دوستان ، ایثارگران ، مجروحین ، بیماران ...)

3 فروردین

تعطیل رسمی

نوروز : سرواد/ سرایش/ سراییدن

(برگزاری همایش ها و کنگره های شعر خوانی ، سرود خوانی...)

4 فروردین

تعطیل رسمی

نوروز : سماط/ سبزه زار

(حضور در نمایشگاه ها ، جشنواره ها ، باغات ، بوستان ها ، گلستان ها...)